Mỹ thúc đẩy hành động nhanh hơn để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc về đất hiếm

WASHINGTON – Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent sẽ kêu gọi Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) và một số đối tác tăng cường nỗ lực để giảm sự phụ thuộc vào khoáng sản chiến lược từ Trung Quốc khi ông chủ trì cuộc họp với khoảng một tá quan chức tài chính cấp cao hôm thứ Hai, theo một quan chức Mỹ cấp cao.

Cuộc họp, bắt đầu bằng bữa tối làm việc từ Chủ nhật, có sự tham gia của bộ trưởng tài chính hoặc các quan chức cao cấp từ các nền kinh tế G7, Liên minh châu Âu, Australia, Ấn Độ, Hàn Quốc và Mexico. Nhóm này hiện chiếm khoảng 60% nhu cầu toàn cầu về khoáng sản chiến lược.

Quan chức Mỹ cho biết “tính cấp bách là chủ đề chính của ngày hôm nay”, nhấn mạnh đây là một nhiệm vụ lớn với nhiều khía cạnh và nhiều quốc gia liên quan, và rằng “chúng ta thực sự cần hành động nhanh hơn.”

Ông Bessent đã thúc đẩy tổ chức cuộc họp chuyên đề về vấn đề này kể từ hội nghị thượng đỉnh G7 hồi tháng 6 năm ngoái tại Canada, nơi ông đã trình bày vấn đề đất hiếm trước các nhà lãnh đạo của Mỹ, Anh, Nhật Bản, Canada, Đức, Pháp, Ý và Liên minh châu Âu. Tại đó, các lãnh đạo đã nhất trí một kế hoạch hành động nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng và hỗ trợ phát triển kinh tế, nhưng theo giới chức Mỹ, tiến độ thực hiện vẫn còn chậm.

Ngoại trừ Nhật Bản — nước từng chịu ảnh hưởng nặng nề sau khi Trung Quốc đột ngột cắt nguồn cung khoáng sản chiến lược vào năm 2010 — các thành viên G7 khác vẫn phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung từ Trung Quốc, quốc gia đang cân nhắc áp các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Trung Quốc hiện thống trị chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược, tinh luyện từ 47% đến 87% các nguyên liệu như đồng, lithium, coban, than chì và đất hiếm — những nguyên liệu thiết yếu cho công nghệ quốc phòng, chất bán dẫn, năng lượng tái tạo, pin và quá trình tinh luyện công nghiệp.

Giới chức Mỹ cho biết quốc gia này có thể sẽ đưa ra một tuyên bố sau cuộc họp, nhưng khó có khả năng đạt được những hành động phối hợp cụ thể ngay lập tức. Washington đang thể hiện vai trò lãnh đạo, chia sẻ định hướng hành động và sẵn sàng tiến bước cùng những đối tác cảm nhận được mức độ khẩn cấp tương tự.

Mỹ đã ký một thỏa thuận với Australia vào tháng 10, nhằm đối phó với sự thống trị của Trung Quốc trong khoáng sản chiến lược, trong đó có một danh mục dự án trị giá 8,5 tỷ USD. Thỏa thuận này tận dụng kế hoạch xây dựng kho dự trữ chiến lược của Australia, cung cấp những kim loại dễ bị gián đoạn như đất hiếm và lithium.

Giới chức Mỹ cũng nhấn mạnh rằng đã có tiến triển, nhưng còn rất nhiều việc phải làm, và vấn đề này chưa được giải quyết hoàn toàn.